Compendium Geneeskunde Acute geneeskunde

Kennis van de Acute geneeskunde

De discipline Acute geneeskunde houdt zich bezig met de eerste opvang van patiënten met een spoedeisende aandoening. Dit kan een patiënt zijn die betrokken was bij een groot verkeersongeluk, maar ook patiënten met ernstige benauwdheid of een verminderd bewustzijn. Het is essentieel dat de patiënt zo snel mogelijk wordt beoordeeld, eventuele diagnostiek wordt ingezet en de behandeling wordt gestart. Een belangrijk hulpmiddel hierbij is de ABCDE-methodiek, een wereldwijd toegepaste systemische aanpak volgens het principe “treat first what kills first”.

Acute geneeskunde is onderdeel van de Interne geneeskunde, maar tegelijkertijd ook een zeer brede discipline, waarin samenwerking met andere disciplines binnen de acute zorgketen centraal staat.

boekenreeks 35 disciplines geneeskundeboek Compendium Geneeskunde

Stap 1: de basis

Begin bij het begin met het opfrissen van jouw basiskennis. De basis van de Acute geneeskunde vind je in boek 2 van de boekenreeks Compendium Geneeskunde. De kern staat hierin overzichtelijk samengevat; van de eerste opvang van een vitaal bedreigde patiënt tot aan spoedeisende aandoeningen en intoxicaties. Door de handige, herkenbare opbouw van het hoofdstuk volgens de Compendiummethode, vind je precies wat je nodig hebt om de basis te bestuderen. Met deze basis kun jij in de praktijk onder andere leren lokaliseren en patronen herkennen.

acute geneeskunde Compendium Geneeskunde

Stap 2: oefenen

Hoe zat het ook alweer: welk orgaan is het meest waarschijnlijk aangedaan als sprake is van acute hormonale insuffuciëntie en welk antidotum is geïndiceerd bij een XTC-intoxicatie?

Kennis blijft beter hangen als je oefent. Door de stof te blijven herhalen en jezelf te overhoren zorg je dat je de basis altijd paraat hebt. Om te oefenen met de Acute geneeskunde staan in de boekenreeks test jezelf vragen en via onze social media zorgen we dagelijks voor een nieuwe portie oefenvragen.

Stap 3: ervaren

De werkvloer op

Op de afdeling Acute geneeskunde kom je veel variatie tegen, in patiënten en aandoeningen. Een goede basiskennis is dus belangrijk, maar ervaring opdoen is misschien nog wel belangrijker. In de praktijk leer je het best patronen te herkennen. Bovendien leer je veel van collega's, patiënten en hun naasten. We hebben voor jou op een rijtje gezet wat je precies nodig hebt op de werkvloer. Aangevuld met waardevolle tips van onze artsen en studenten.

pocket handboek acute geneeskunde Compendium Geneeskunde

De pocket Acute geneeskunde

De pocket Acute geneeskunde, alles wat je moet weten voor je eerste dienst - is compleet herzien in 2021 aan de hand van de nieuwste richtlijnen en is het resultaat van een intensieve samenwerking met Anique Baten, internist en promovenda aan de Radboudumc Health Academy in Nijmegen. Sinds medio 2014 verricht zij onderzoek naar verbetering van de voorbereiding van beginnende A(N)IOS op de eerste avond-, nacht- en weekenddiensten (kortweg “de dienst”). De inhoud van deze pocket komt voort uit de resultaten van dit onderzoek en is specifiek geschreven voor deze doelgroep. In deze pocket vind je onder meer handvatten voor de opvang van vitaal bedreigde patiënten, aandachtspunten voor het werken in teamverband, informatie betreffende het indiceren en interpreteren van aanvullend onderzoek en antwoordsuggesties voor frequent gestelde vragen in de dienst.

Instrumenten

Dit zijn de belangrijkste instrumenten die je nodig hebt op de werkvloer bij de Acute geneeskunde:

lampje neurologie hersenzenuwen compendium geneeskunde

Lampje

Een lampje gebruik je om de hersenzenuwen te testen, zoals de pupilreflex, of om goed in de mond te kunnen kijken. Klik hier voor ons favoriete lampje.

stethoscoop Oncologie Compendium Geneeskunde

Stethoscoop

Een stethoscoop gebruik je om te luisteren naar bijvoorbeeld het hart en de longen. Het is handig deze altijd op zak te hebben. Klik hier voor onze favoriete stethoscoop

notitieboekje Compendium Geneeskunde

Notitieboekje

Een notitieboekje is onmisbaar op de werkvloer.

opleiding Oncoloog Compendium geneeskunde

Opleiding Acute geneeskunde

Werken binnen de acute geneeskunde kan zowel vanuit de Interne geneeskunde, maar ook als SEH-arts. De opleiding tot internist duurt gemiddeld zes jaar. Na vier jaar kan gekozen worden voor de specialisatierichting Acute geneeskunde. Meer hierover lees je op de website van de Nederlandse Internisten Vereniging: www.internisten.nl.

In tegenstelling tot een internist – acute geneeskunde, is een SEH-arts uitsluitend werkzaam op de Spoedeisende Hulp. Een SEH-arts is geen medisch specialist, maar
een profielarts. Meer hierover lees je op de website van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen www.nvsha.nl.

Tips voor de praktijk

  • - Geef aan wat je graag wil leren aan het begin van de dag en hoe, bijvoorbeeld: “Ik wil vandaag de opvang van een groot trauma meemaken.” Bespreek dit vooraf met jouw supervisor en houd het traumasein in de gaten.

    - Train jezelf om altijd eerst zelf na te denken. Probeer dus altijd een differentiaaldiagnose en behandelvoorstel te maken voordat je overlegt met een arts.

    - In een acute situatie kan je als coassistent soms niet zo veel doen. Blijf alert en kijk, luister en denk mee. Onthoud eventuele vragen die je hebt en stel deze op een later en rustiger moment.

    - In de pocket Acute geneeskunde vind je een stappenplan voor de benadering van patiënten met spoedeisende aandoeningen, bijvoorbeeld een bedreigde luchtweg of verminderd bewustzijn.

  • - Schrijf tijdens de eerste opvang de vitale parameters van de patiënt goed op. Dit kan op papier, maar bijvoorbeeld ook op je handschoen. Op een later (en vaak rustiger moment) kan je dit dan in het elektronisch patiëntendossier noteren.

    - Maak voor jezelf een overdrachtssjabloon zodat je de patiënt gestructureerd en helder kan overdragen.

  • - Bereid je (eerste) dienst goed voor: zorg dat je de weg kent in het ziekenhuis, maak een lijstje met belangrijke telefoonnummers en overleg van te voren met jouw mentor/supervisor.

    - In de pocket Acute geneeskunde vind je een stappenplan voor de benadering van patiënten met spoedeisende aandoeningen, bijvoorbeeld een bedreigde luchtweg of verminderd bewustzijn.

    - Maak voor jezelf een overdrachtssjabloon zodat je de patiënt gestructureerd en helder kan overdragen.

  • - Zoek een PhD-traject dat bij je past: zowel het onderwerp als (co)promotor

    - Maak een realistische planning met genoeg ruimte voor uitloop

  • Heb jij nog tips? Stuur deze dan naar ons op via het formulier onderaan de pagina.

Opleiding tot Oncoloog compendium geneeskunde

Stap 4: verdiepen

Wil je je verder verdiepen in de Acute geneeskunde na het bestuderen van de basis, maar weet je niet waar je moet beginnen? Wij maakten een overzicht met tips van studenten en artsen; van podcasts tot aan blogs met ervaringen. Scrol verder voor nog meer verdieping!

Podcasts

Wil je uitgebreid worden bijgepraat? Luister dan naar deze podcasts over de discipline Acute geneeskunde.

podcast kinderarts Compendium Geneeskunde

KoffieCo

Internist-acuut geneeskundige drs. Bram Vrijsen: alles over de combinatie denken en doen binnen dit relatief nieuwe subspecialisme van de interne geneeskunde.

Ga naar de podcast

podcast acute geneeskunde Compendium Geneeskunde

De acute podcast

Geneeskundestudenten Jasper en Jordy hebben een passie voor de acute geneeskunde. In deze podcast komt alles aan bod, in de breedste zin van het woord: van gebroken benen tot sepsis.

Ga naar de podcast

podcast neurologie compendium geneeskunde

Medicast

In elke aflevering bespreekt arts Claudia een medisch onderwerp, om je geheugen weer even op te frissen. Onderwerpen die o.a. aan bod komen zijn Basic en Advanced Life Support, zuurbasestoornissen, shock en alcoholintoxicatie.

Ga naar de podcast

podcast acute geneeskunde Compendium Geneeskunde

Stem van de dokter

Peter Paul van Benthem, voorzitter van de Federatie Medisch Specialisten gaat in gesprek over de druk op de acute zorgketen. Hoe zorgen we ervoor dat acute zorg toegankelijk en betaalbaar blijft?

Ga naar de podcast

Handige sites

Deze handige sites over de Acute geneeskunde worden aanbevolen door onze studenten en artsen:

Het Acute Boekje

Het Acute Boekje is een initiatief van de Nederlandse Internisten Vereniging en bevat richtlijnen voor de diagnostiek en behandeling in het kader van de interne geneeskunde.

Ga naar de site

Sehportaal

Een medische zoekmachine voor de acute zorg met betrouwbare en up-to-date bronnen en richtlijnen.

Ga naar de site

SEH nazorg

Informatie voor patiënten na een bezoek aan de SEH. Je vind hier o.a. uitleg over verschillende veelvoorkomende aandoeningen, eventuele complicaties en (vangnet)adviezen.

Ga naar de site

NVIC

Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) informeert en adviseert artsen en professionele hulpverleners over de mogelijke gezondheidseffecten en behandelingsmogelijkheden bij vergiftigingen.

Ga naar de site

NVSHA

De officiële website van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen. Hier vind je o.a. de meest recente richtlijnen en informatie over de opleiding tot SEH-arts.
Ga naar de site

Video's

Ben je meer visueel ingesteld? Bekijk dan deze video´s over de Acute geneeskunde.

Stap 5: verbinden

Wil je graag in contact komen met mensen binnen de Acute geneeskunde? Of mis jij de verbinding met mensen binnen jouw studie of werkveld? Word dan lid van onze community.

Een netwerk van honderden studenten, artsen, specialisten, verpleegkundigen en anderen in de zorg.

Mogelijkheid om elkaar rechtstreeks vragen te stellen.

Nodig degene die jou inspireert uit voor een (virtuele) kop koffie.

Vind mensen waarmee jij samen kan werken of studeren.

Maak je eigen groep aan of vind jouw jaargenoten.

Iedereen mag gratis lid worden van onze community!

Met dank aan

Onze boeken over de Acute geneeskunde waren niet mogelijk geweest zonder:

  • Compendium Geneeskunde reeks 2.0:

    Redactie:
    Carlijn Veldman

    Auteur:
    Erik Michels, Universiteit van Amsterdam

    Met dank aan: Iris Renken (Rijksuniversiteit Groningen)

    Pocket Acute geneeskunde:

    Redactie: Anique Baten en Carlijn Veldman

    Auteur:
    Anique Baten, Internist acute geneeskunde, promovenda Radboudumc Health Academy

    Met dank aan: Nettie Arts (Canisius Wilhelmina Ziekenhuis), Nadine Hoonhout (Universiteit van Amsterdam), Bregje Neefs (HAN University of Applied Sciences), Saskia Willemse (HAN University of Applied Sciences), Dr. A.S. Amin (Amsterdam UMC), Dr. E.A.T. van Berkel (Radboudumc), Drs. J.H.L. Boldingh (UMCG), Dr. B.J.H. van den Born (Amsterdam UMC), Drs. M.M. Cabri (Amsterdam UMC), Dr. E.P.L.M. de Gouw (Radboudumc), Drs. F.J.H.A. van Hout (Deventer Ziekenhuis), Prof. dr. M. Maas (Amsterdam UMC), Drs. A. van der Plas (LUMC), Drs. B.J.J.W. Schouwenberg (Radboudumc), Drs. P. Voets (Canisius-Wilhelminaziekenhuis), Drs. T.X. Wildbergh (Medisch Centrum Amersfoort), Drs. K. Yozgatli (Klinikum Links der Weser), Nederlandse Reanimatieraad (NRR),  Radboudumc Health Academy (RHA)

    Klankbordgroep a(n)ios:
    Erik Michels (Universiteit van Amsterdam), Iris Renken (Rijksuniversiteit Groningen), Carlijn Veldman (Rijksuniversiteit Groningen)

  • Compendium Geneeskunde reeks 2.0: Yente Beentjes, Dagmar Bouwer, Cas van Cruchten, Susan Deelstra, Lotte Dupuis. Astrid Feikema, Iza Hogenelst, Dite de Jong, Koen Ketelaars, Rosalie Krijl, Juliëtte Linskens, Britt van Putten, Hanna van Rheenen, Carlijn Sturm, Isabel Versmissen

    Pocket Acute geneeskunde:

    Yente Beentjes , Dagmar Bouwer, Cas van Cruchten, Gulizar Durak, Astrid Feikema, Dite de Jong, Koen Ketelaars, Rosalie Krijl, Sibylle Lange, Kiki van Langen, Juliëtte Linskens, Britt van Putten, Carlijn Sturm, Hanna van Rheenen, Belle van Rosmalen, Isabel Versmissen

  • Compendium Geneeskunde reeks 2.0:

    Kwaliteit gewaarborgd door: drs. J.H.L. Boldingh (aios Anesthesiologie, UMCG, Groningen), drs. K. Yozgatli (aios Anesthesiologie, Klinikum Links der Weser, Bremen, Duitsland), drs. F.J.H.A. van Hout (SEH-arts KNMG, Deventer Ziekenhuis)

    Pocket Acute geneeskunde:

    Onder supervisie van: Dr. J. Alsma (Internist acute geneeskunde, Erasmus MC), Dr. B.G. Fikkers (Anesthesioloog-intensivist, Radboudumc), Drs. L. van Haaften (Internist-intensivist, Meander Medisch Centrum), J. van Heel (Verpleegkundige IC, Radboudumc), Drs. C.D.C.C. van der Heijden (Aios interne geneeskunde, Radboudumc), Prof. dr. S.C.E. Klein Nagelvoort Schuit (Internist acute geneeskunde, Erasmus MC), Drs. G. Kleinnibbelink (Promovendus cardiologie, Radboudumc/Liverpool John Moores University), Prof. dr. C. Kramers (Internist-klinisch farmacoloog, Radboudumc), Drs. L.P.W. Mommers (Anesthesioloog/MMT-arts, MUMC+/Radboudumc), Drs. J.M. van Pelt-Sprangers (Internist acute geneeskunde, Admiraal de Ruyter Ziekenhuis), Drs. C.J.A. van der Poort (Aios Spoedeisende Hulp, Radboudumc), Drs. A.E. Vermeulen-Putker (Aios interne geneeskunde, ETZ/Radboudumc), Drs. J. Vister (Radioloog, UMCG)

studenten auteurs pockets compendium geneeskunde

Mis je nog iets?

Mis jij nog iets op deze pagina? We updaten deze pagina continu, zodat jij altijd een overzicht hebt van de beste podcasts, blogs, video´s en andere tools. Tips zijn welkom, ook om je medestudenten en collega's te helpen!

studie geneeskunde disciplines compendium geneeskunde

Benieuwd naar onze andere disciplines?

Compendium behandelt alle 35 disciplines van de geneeskunde. Bekijk de disciplines om alle informatie te vinden die je nodig hebt!